बेलायत र युरोपका विभिन्न भागमा दशकौँपछि आकर्षक सूर्यग्रहण देखिएको छ । लाखौँ मानिसले आकाशतर्फ नजर लगाउँदै यस दुर्लभ खगोलीय घटनाको अवलोकन गरेका छन् ।
बेलायतमा भने सूर्यग्रहण आंशिक रूपमा देखिएको थियो । बेलायती समयअनुसार साँझ ७ बजेर केही मिनेटपछि ग्रहण उत्कर्षमा पुग्दा अधिकांश क्षेत्रमा सूर्यको ९० प्रतिशतभन्दा बढी भाग चन्द्रमाले ढाकेको थियो । कर्नवाल क्षेत्रमा भने करिब ९५ प्रतिशतसम्म सूर्य ढाकिएको थियो ।
यसैबीच, ग्रिनल्यान्ड, आइसल्यान्ड र स्पेनका केही क्षेत्रमा भने पूर्ण सूर्यग्रहण देखियो । पूर्ण ग्रहणको समयमा केही समयका लागि दिनमै रात परेजस्तो अँध्यारो भएको थियो ।
सूर्यग्रहण हेर्न बेलायतका प्रसिद्ध स्थलहरूमा ठूलो संख्यामा मानिस भेला भएका थिए । एडिनबराको क्याल्टन हिललगायत स्थानमा बादलका कारण दृश्यता प्रभावित भए पनि मानिसहरूको उत्साहमा कमी आएन । कतिपयले विशेष सौर्य ग्रहण चस्मा प्रयोग गरे भने केहीले सुरक्षित रूपमा ग्रहण हेर्न कार्डबोर्ड, कागज र अन्य घरेलु सामग्रीबाट बनाइएका उपकरण प्रयोग गरेका थिए ।
सूर्यग्रहण त्यतिबेला हुन्छ, जब चन्द्रमा सूर्य र पृथ्वीको बीचमा आएर सूर्यको प्रकाशलाई आंशिक वा पूर्ण रूपमा छेक्छ । बेलायतबाट देखिएको ग्रहणमा तीनवटै पिण्ड पूर्ण रूपमा एउटै सीधा रेखामा नपरेकाले सूर्यको केही भाग मात्र ढाकिएको थियो ।
स्पेनका केही क्षेत्रमा भने सूर्य, चन्द्रमा र पृथ्वी लगभग पूर्ण रूपमा एउटै रेखामा परेपछि पूर्ण सूर्यग्रहण देखिएको थियो । करिब दुई मिनेटभन्दा कम समय कायम रहेको पूर्ण ग्रहणका क्रममा सूर्यको बाहिरी वायुमण्डल स्पष्ट देखिएको थियो । केही स्थानबाट सूर्यको सतहबाट बाहिर निस्किएका गुलाबी रङका ग्यासका लूपहरू पनि देखिएका थिए ।
चिलीकी वैज्ञानिक यास्मिन क्याट्रिचेओ पूर्ण सूर्यग्रहण हेर्न हजारौँ किलोमिटर यात्रा गरेर स्पेनको अ कोरुन्या पुगेकी थिइन् । पूर्ण ग्रहणको क्षणमा उपस्थित मानिसहरूले खुसी व्यक्त गर्दै एकअर्कासँग उत्साह बाँडेको उनले बताइन् ।
खगोलविद्हरूका अनुसार पृथ्वीको कुनै न कुनै स्थानबाट पूर्ण सूर्यग्रहण औसतमा करिब १८ महिनामा एकपटक देखिन्छ । तर एउटै स्थानबाट पूर्ण सूर्यग्रहण देखिने घटना अत्यन्त दुर्लभ हुन्छ र औसतमा करिब ४०० वर्षमा एकपटक मात्र हुन सक्छ ।
सूर्य र चन्द्रमा पृथ्वीबाट हेर्दा लगभग एउटै आकारका देखिनु पनि पूर्ण सूर्यग्रहण सम्भव हुनुको एउटा अद्भुत कारण हो । सूर्य पृथ्वीबाट करिब १५ करोड किलोमिटर टाढा छ, जुन चन्द्रमाभन्दा करिब ४०० गुणा टाढा हो । तर सूर्यको व्यास पनि चन्द्रमाको भन्दा करिब ४०० गुणा ठूलो भएकाले दुवै आकाशमा लगभग समान आकारका देखिन्छन् ।
खगोलप्रेमीहरूका लागि सन् २०२६ देखि २०२८ सम्मको अवधि विशेष मानिएको छ । यस अवधिमा विश्वका विभिन्न भागबाट तीनवटा पूर्ण सूर्यग्रहण हेर्न सकिनेछ । तर तीमध्ये कुनै पनि बेलायतबाट पूर्ण रूपमा देखिने छैनन् ।
बेलायतमा सन् २०२७ मा अर्को उल्लेखनीय आंशिक सूर्यग्रहण देखिनेछ, जसमा केही क्षेत्रमा करिब ४५ प्रतिशतसम्म सूर्य ढाकिनेछ । त्यसपछि बेलायतमा आजभन्दा अझ ठूलो सूर्यग्रहण सन् २०८१ मा देखिनेछ, जब केही क्षेत्रमा सूर्यको ९९ प्रतिशतसम्म भाग ढाकिनेछ। बेलायतबाट अर्को पूर्ण सूर्यग्रहण भने सन् २०९० मा मात्र देखिनेछ ।
-बीबीसीबाट
