लन्डन । बेलायतमा ‘स्किल्ड वर्कर’ भिसामार्फत काम गरिरहेका नेपालीसहित विदेशी कामदारका लागि पछिल्ला अध्यागमन परिवर्तनले तलब, कामको सीपस्तर, अंग्रेजी भाषा, परिवारका सदस्य ल्याउने अधिकार र स्थायी बसोबासका विषयमा नयाँ व्यवस्था ल्याएको छ। तर नयाँ नियम लागू भएकै कारण बेलायतमा रहेका सबै नेपालीको भिसा स्वतः रद्द हुने होइन।
बेलायत सरकारले २०२५ देखि चरणबद्ध रूपमा ‘स्किल्ड वर्कर’सम्बन्धी नियम कडा बनाएको हो। त्यसमा सबैभन्दा महत्वपूर्ण परिवर्तन २२ जुलाई २०२५ देखि लागू भएको हो।
तलबको न्यूनतम सीमा ४१ हजार ७०० पाउन्ड
सामान्य ‘स्किल्ड वर्कर’ आवेदकका लागि न्यूनतम वार्षिक तलब ४१ हजार ७०० पाउन्ड तोकिएको छ। तर सम्बन्धित पेशाका लागि तोकिएको ‘गोइङ रेट’ योभन्दा बढी भए बढी रकम नै पूरा गर्नुपर्छ। स्वास्थ्य तथा शिक्षा क्षेत्र र केही विशेष पेशामा भने छुट्टै तलबसम्बन्धी व्यवस्था लागू हुन्छ।
अधिकांश नयाँ काममा डिग्री तहको सीप आवश्यक
२२ जुलाई २०२५ देखि अधिकांश नयाँ ‘स्किल्ड वर्कर’ पदका लागि कामको सीपस्तर आरक्यूएफ तह ६ अर्थात् डिग्री तह वा त्यसभन्दा माथि हुनुपर्ने व्यवस्था लागू भएको छ।
तर ‘इमिग्रेसन स्यालरी लिस्ट’ वा ‘टेम्पोररी सर्टेज लिस्ट’मा रहेका केही पेशामा सीमित रूपमा आरक्यूएफ तह ६ भन्दा कम सीप भएका काम पनि योग्य हुन सक्छन्। पुराना ‘स्किल्ड वर्कर’का लागि भने संक्रमणकालीन व्यवस्था रहेको छ।
अंग्रेजी भाषा : नयाँ आवेदकलाई बी२
८ जनवरी २०२६ देखि पहिलोपटक ‘स्किल्ड वर्कर’ भिसाका लागि आवेदन गर्ने व्यक्तिले अंग्रेजी भाषामा कम्तीमा बी२ तह प्रमाणित गर्नुपर्ने भएको छ।
तर ८ जनवरी २०२६ अघि ‘स्किल्ड वर्कर’ भिसा पाइसकेका व्यक्तिले सोही रुटमा भिसा थप्दा, अद्यावधिक गर्दा वा परिवर्तन गर्दा सामान्यतया बी१ तहको व्यवस्था लागू हुन्छ।
‘केयर वर्कर’का लागि विदेशबाट नयाँ आवेदन बन्द
२२ जुलाई २०२५ देखि विदेशबाट नयाँ ‘केयर वर्कर’ र ‘सिनियर केयर वर्कर’का रूपमा बेलायत आउन ‘स्किल्ड वर्कर’अन्तर्गत आवेदन गर्ने व्यवस्था बन्द गरिएको छ।
तर बेलायतमै कानुनी रूपमा काम गरिरहेका निश्चित ‘केयर वर्कर’ र ‘सिनियर केयर वर्कर’ले आवश्यक शर्त पूरा गरेमा २२ जुलाई २०२८ सम्म बेलायतभित्रैबाट ‘स्किल्ड वर्कर’मा आवेदन गर्न सक्ने संक्रमणकालीन व्यवस्था छ। त्यसमध्ये रोजगारदातासँग कम्तीमा तीन महिना कानुनी रूपमा काम गरेको हुनुपर्ने लगायतका शर्त छन्।
यस परिवर्तनले बेलायतमा ‘केयर’ क्षेत्रमा काम गरिरहेका नेपालीलाई विशेष रूपमा असर पार्न सक्ने भएकाले आफ्नो व्यक्तिगत अवस्था र रोजगारसम्बन्धी कागजात जाँच गर्नु महत्वपूर्ण हुन्छ।
आश्रित परिवार ल्याउने नियममा पनि कडाइ
२२ जुलाई २०२५ देखि आरक्यूएफ तह ६ भन्दा कम सीप भएका केही पेशामा काम गर्ने नयाँ ‘स्किल्ड वर्कर’ले आश्रित परिवार ल्याउन नपाउने व्यवस्था गरिएको छ। तर २२ जुलाई २०२५ अघि सोही श्रेणीमा निरन्तर ‘स्किल्ड वर्कर’ अनुमति पाएका व्यक्तिका लागि केही संक्रमणकालीन अपवाद छन्।
त्यसैले सबै ‘स्किल्ड वर्कर’ले परिवार ल्याउन नपाउने भन्ने बुझाइ सही होइन। व्यक्तिको पेशा, भिसा र आवेदनको मितिअनुसार नियम फरक हुन सक्छ।
रोजगारदाता वा पेशा परिवर्तन गर्दा सावधानी
‘स्किल्ड वर्कर’ भिसा रोजगारदाताको प्रायोजनमा आधारित हुन्छ। त्यसैले रोजगारदाता, पेशा वा कामको विवरण परिवर्तन गर्दा कतिपय अवस्थामा नयाँ आवेदन वा भिसा अद्यावधिक गर्नुपर्ने हुन सक्छ।
नयाँ रोजगारका लागि वैध प्रायोजन प्रमाणपत्र (सीओएस) र स्वीकृत प्रायोजक रोजगारदाता आवश्यक पर्छ। त्यसैले कम्पनी परिवर्तन गर्नुअघि आफ्नो भिसामा त्यसको प्रभाव जाँच गर्नु आवश्यक हुन्छ।
स्थायी बसोबासबारे के छ?
हालको नियमअनुसार योग्य ‘स्किल्ड वर्कर’ले सामान्यतया ५ वर्षको निरन्तर कानुनी बसाइपछि स्थायी बसोबास अर्थात् ‘इन्डेफिनिट लिभ टु रिमेन’का लागि आवेदन दिन सक्छ।
तर सरकारले ‘अर्न्ड सेटलमेन्ट’ योजनामार्फत धेरै आप्रवासीका लागि स्थायी बसोबासको आधारभूत अवधि १० वर्ष बनाउने प्रस्ताव अघि सारेको छ। यो विषयमा सरकारले परामर्श गरिसकेको भए पनि प्रस्तावित व्यवस्था र हाल लागू नियमलाई एउटै मान्न मिल्दैन।
त्यस्तै, २६ मार्च २०२७ वा त्यसपछि ‘स्किल्ड वर्कर’बाट स्थायी बसोबासका लागि आवेदन गर्ने व्यक्तिले, छुट लागू नहुने अवस्थामा, अंग्रेजी बोल्ने र सुन्ने मात्र होइन पढ्ने र लेख्ने समेत गरी बी२ तह पूरा गरेको प्रमाणित गर्नुपर्नेछ।
नेपालीले के ध्यान दिने?
बेलायतमा ‘स्किल्ड वर्कर’ भिसामा रहेका नेपालीले सामाजिक सञ्जालमा फैलिएका ‘सबैको भिसा रद्द हुँदैछ’ भन्ने दाबीका आधारमा निर्णय गर्नु उचित हुँदैन।
आफ्नो भिसाको म्याद, पेशा, पेशा कोड, तलब, रोजगारदाता, प्रायोजन प्रमाणपत्र र आगामी भिसा थप वा स्थायी बसोबासको योग्यता जाँच गर्नु महत्वपूर्ण हुन्छ।
विशेषगरी ‘केयर’ क्षेत्रमा काम गर्ने, आरक्यूएफ तह ६ भन्दा कम सीप भएका पेशामा रहेका, रोजगारदाता परिवर्तन गर्न लागेका र नयाँ आवेदन दिने व्यक्तिले आफ्नो अवस्थाअनुसार लागू हुने नियम हेर्नुपर्छ।
मुख्य कुरा : नयाँ नियमले बेलायतमा रहेका सबै नेपाली ‘स्किल्ड वर्कर’को भिसा स्वतः रद्द गरेको छैन। भिसा रद्द वा समाप्त हुने विषय व्यक्तिको व्यक्तिगत अध्यागमन अवस्था, भिसाका शर्त र नियम उल्लंघनसँग सम्बन्धित हुन्छ।
(नोट : यो सामान्य जानकारी मात्र हो, कानुनी सल्लाह होइन। आफ्नो भिसा वा स्थायी बसोबाससम्बन्धी सल्लाहका लागि योग्य अध्यागमन सोलिसिटरलाई सम्पर्क गर्नुहोस्।)
